“Hoge bomen vangen veel wind”– een analyse door Hans Alderliesten (*1987)

(Overgenomen van de site www.putten.net)

Putten, 8 februari 2007

Het spreekwoord dat een boom niet met de eerste slag valt heeft zich in Putten belichaamd in fysieke alsook in mentale zin. Een college dat de kapvergunning aanpast, een wethouder die in opspraak raakt wegens vermeende illegale bomenkap, dezelfde wethouder die van het Openbaar Ministerie een schikkingsvoorstel krijgt, het feit dat het college tegen ambtelijk advies in vergunning verleend om bepaalde bomen te kappen: het zijn de ingrediënten voor een publiek debat dat in de toekomst zeer zeker gevoerd zal worden.

Om in te leiden een stukje geschiedenis. Op 3 november 2005 neemt het destijds zittende college een advies van de raad over, inzake de kapvergunning. Een artikel van de Algemene Plaatselijke verordening [APV, Artikel 4.5.2 lid 2 onder h.] wordt gewijzigd in: “Bomen met een stamomtrek van minder dan 65 cm op 1,3 meter boven het maaiveld, voorzover deze bomen staan op gronden die krachtens het bestemmingsplan als tuinen of erven zijn aangewezen."

Voorgeschiedenis

De heer W. (Wien) van de Brink (Gemeentebelangen) heeft op 28 april 2006 als formateur de onderhandelingen met het CDA en de SGP over een nieuw te vormen coalitie afgerond. Van de Brink zou, samen met de andere twee wethouders, op 8 mei 2006 gekozen worden tot wethouder in Putten, met de portefeuille die zou bestaan uit Openbare Werken, Regionale Vuilverwerking, Economische Zaken, Grondzaken en Volkshuisvesting. Proces-verbaal Op 4 mei 2006 is het erf van de heer Van de Brink het decor van de uitreiking van een proces-verbaal. De politie kwam op de bewuste donderdag zijn aangevraagde bomenkap controleren. De heer Van de Brink, destijds Tweede-Kamerlid voor de Lijst Pim Fortuyn en voorman van de Puttense Gemeentebelangen, ontving een proces-verbaal voor het feit dat hij 226 bomen kapte, in plaatse van de 200 bomen waarvoor hij een vergunning had. Althans, zo bracht burgemeester B.J. van Putten het naar buiten. ‘De Stentor’ komt op zaterdag 6 mei 2006 met twee artikelen hierover naar buiten. Ik citeer het artikel: “‘Ik heb het niet moedwillig gedaan. Het was per ongeluk,’ verontschuldigt hij zich. ‘Ik heb te goeder trouw gehandeld. Er is niets aan de hand.’ Van den Brink noemt het ‘een rare gang van zaken’ dat de bomenkap zo voor het voetlicht wordt gebracht ‘net nu ik wethouder word.’ Hij krijgt steun van huidige collegelid en partijgenoot Klaas van der Werf. ‘Het gebeurt wel vaker dat de wet overtreden wordt,’ sust hij.” Zijn toekomstige collega-wethouder F.W. Fabriek (CDA) geeft een duidelijke reactie op de bomenkap van zijn collega: “Als Van de Brink de APV overtreedt heeft ´ie een groot probleem.” De andere toekomstige collega-wethouder N. Gerritsen (SGP) windt er ook geen doekjes, hoewel hij voorzichtig blijft: “Als het willens en wetens is gebeurd, is Van den Brink erg slordig geweest. Iedereen heeft zich aan de wet te houden, maar ik wil eerst het fijne van de zaak weten voor ik een oordeel uitspreek.”

Een persbericht

De tijd verstrijkt, het lijkt rustig. Totdat het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) begin oktober 2006 het persbericht uitgeeft: “Wien van de Brink kapt bomen maar weigert boete”. Volgens het persbericht biedt het Openbaar Ministerie (OM) de heer Van de Brink een schikking aan van € 550. Volgens de heer Van de Brink had hij niets onwettelijks gedaan. In een politierapport stond dat de heer Van de Brink 108 bomen had gekapt, waarvan 26 zonder vergunning. Van de Brink weigert de boete te betalen, daarom kan hij een dagvaarding tegemoet zien, waarna hij zich voor de economische politierechter in Zutphen zal moeten verantwoorden, volgens het persbericht. De coalitiepartijen zien geen reden om wethouder Van de Brink hierom te laten vallen. Collega-wethouder Fabriek (CDA): “Iemand is pas schuldig als de rechter dat oordeel heeft uitgesproken. Van den Brink krijgt nu de mogelijkheid om de schikking aan te vechten. Als hij wel veroordeeld wordt hebben wij een probleem in Putten, niet alleen in het college, maar ook alle politieke partijen. Maar als het Openbaar Ministerie iets beweert, blijkt dat vaak anders uit te vallen.” Collega-wethouder Gerritsen (SGP) wil in eerste instantie niet op de zaak ingaan, maar gaat er in zijn fractie uitgebreid over nadenken. De oppositiepartijen zijn feller. Van Geest (PvdA) blijft bij het eerder geponeerde “Weg met Wien” maar is er bang voor dat de zaak met een sisser afloopt. Van Beek (CU) wil zorgvuldig een oordeel formuleren en zei dat hij de situatie nauwlettend zou gaan volgen, maar voegt daaraan toe: “Je krijgt niet voor niets een proces-verbaal.”

Een merkwaardige opstelling van het college

Binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente Putten heerst er, sinds korte tijd en al dan niet bewust of onbewust, onrust en onbegrip. Wanneer er een aanvraag wordt gedaan om een bepaalde boom te kappen, werd in het verleden aan het door ambtenaren gegeven advies veel waarde gehecht. ‘Vroeger’ werden er nog aanvragen afgewezen. Sinds het aantreden van het huidige college is dat nauwelijks het geval: negatieve ambtelijke adviezen worden geseponeerd en de vergunningen alsnog verstrekt door het college. Het huidige college weigert praktisch geen enkele aanvraag. Ard Kleijer, CU-raadslid, zei in een telefoongesprek, dat ik met hem had op 7 februari 2007, dat er wrevel is omdat ook op andere terreinen het ambtelijk advies niet wordt opgevolgd door het college. Het geluid van mijn geraas wordt sterker: naast het feit dat ambtelijke adviezen worden genegeerd, worden er ook vergunningen verleend om bomen te kappen die in het verleden één of meerdere keren afgewezen waren! Drie concrete, aantoonbare gevallen zijn mij aangedragen door diverse mensen van binnen en buiten de politiek, ook ambtenaren kennen de materie. Ik tracht hiermee – steekproefsgewijs – het beleid te illustreren. Ik besef hiermee geen compleet beeld te geven en hier kan een college niet op afgerekend worden. Het is ook geen aanval op de bewuste bewoners van het adres, maar een poging om de discussie op gang te brengen. Het betreft Hiebendaallaan 7 (oktober 2006), Bosrand 112 (november 2006) en Abdinckhofstraat 3 (januari 2007). Hoe kan het college zich dit veroorloven? Waarom worden er nu nauwelijks bomen geweigerd? Boekt iedereen die een kapvergunning aanvraagt, succes en kan de aangevraagde boom ook daadwerkelijk gekapt worden? Het zijn de vragen die Robin Hoogendijk, VVD-raadslid, al meerdere malen heeft gesteld. “Er is sprake van willekeur. Het college gaat tegen het vastgestelde beleid en tegen het advies van ambtenaren in. En dat terwijl ambtenaren het beleid maken (bedenken) en uitvoeren. Maar het college heeft telkens behoefte om af te wijken. Het is te gek voor woorden, het is een minachting van de raad,” zo zei hij tegen mij in een telefonisch contact dat ik met hem had op 8 februari 2007. Wie in de archieven duikt, de verslagen van de collegevergaderingen en andere ambtelijke stukken naleest, leest dat de burgemeester de doorslaggevende stem heeft in het college. Dat staat in het reglement van orde van de gemeente Putten [Artikel 2 ‘Het Presidium’, punt 2]. Uit de archieven blijkt dat de heer Fabriek en de heer Gerritsen tegenstemmen, maar dat de ‘andere twee’ voorstemmen waardoor de aanvragen alsnog gehonoreerd worden. Fabriek heeft zich overigens publiekelijk al eens uitgelaten over de materie, in de krant ‘De Puttenaer’ over een boom in de Hiebendaallaan en ook over de situatie in het college – zo weet ik van ingewijden – is de heer Fabriek lichtelijk ontstemd. De cirkel is snel rond, de onmogelijk geachte conclusie moet mijn lezer snel kunnen trekken. Het is het feit waarom de CU in 2002 en 2006 tijdens de coalitieonderhandelingen pleitte voor een wethouder erbij, om de stemverdeling recht te trekken.

De controverse

De materie, zoals ik hierboven beschreven heb, levert een aantal merkwaardige en controversiële aspecten op. De meest prangende vraag in deze is níet of de activiteiten, van de bomenkap van de heer Van de Brink, legaal of illegaal waren. Daarover zal de rechtbank in Zutphen in het voorjaar van 2007 beslissen. Toch levert dit en passant het volgende op. De gemeenteraad heeft toestemming gegeven aan de heer Van de Brink om wethouder te worden, met de veronderstelling dat de bekeuring c.q. boete een ‘complete vergissing’ is. Wanneer de rechter de bomenkap van Van de Brink veroordeeld, kan de gemeenteraad niets anders doen dan alsnog het vertrouwen in hem op te zeggen. Ard Kleijer zei in het telefoongesprek dat “Van de Brink dan absoluut een probleem heeft!” Interessante is ook dat een wethouder (al dan niet in spé) zich zeker aan de regels dient te houden en ook alle schijn van ‘anders’ van zich weren moet. Van de Brink twijfelt aan de objectiviteit en deskundigheid van de politie (zie artikel ‘De Stentor’ van 10 mei). Merkwaardig, omdat hij – wegens zijn functie – veel te maken heeft met de politie. Het meest controversiële en het meest interessante is het antwoord op de vraag of iemand die wachtend is op een uitspraak van de rechtbank beleid mag maken. Formeel-juridisch zal dit toegestaan zijn, maar is het ook ethisch verantwoord? Mag een college, waarvan deze wethouder deel uitmaakt, – het antwoord op de vraag of hij schuldig is aan het illegaal kappen van bomen achterwege latend – beleid maken dat tegen ambtelijke adviezen en tegen het vastgestelde beleid ingaat? De drie gesteld aspecten c.q. perspectieven zijn de input voor de publieke discussie. En dan dient de discussie niet over een persoon te gaan, maar een inhoudelijke discussie over het beleid met daarbij in ogenschouw nemend verschillende belangen die kunnen spelen. ‘Een boom valt niet met de eerste slag’ In het voorjaar van 2007 zal er een evaluatie van de kapvergunning plaatsvinden. Er zal dan gereflecteerd worden op het besluit van het college van 5 november 2005. Merkwaardig is dat deze evaluatie plaatsvindt in de Commissie Ruimtelijke Zaken en niet in de Commissie Middelen. De datum daarvoor is – naar alle waarschijnlijkheid – dinsdag 13 maart. Andermaal zal de problematiek aan de orde komen. Ik wil mijn lezer oproepen tot inhoudelijk debat en goede oppositie. Hoe beoordeelt mijn lezer het handelen van de heer Van de Brink? Hoe ziet mijn lezer het handelen van het college? Is het acceptabel dat elke aanvraag gehonoreerd wordt? Een boom valt niet met de eerste slag, zo begon ik deze analyse. Het onderwerp zal doorgezaagd worden en de uitkomsten ervan kan ik nog niet overzien. Dat is maar goed ook, want ik ben bevooroordeeld en partijdig. Misschien heb ik met deze analyse de eerste slag in tweede termijn wel geslagen.

Bronnen (in chronologische volgorde)-

De linken( groene kleur) kunt u volledig inzien op www.putten.net / bomenkap

Notulen van de vergadering van 3 november 2005 (Gemeente Putten): Verslag

Persbericht Gemeente Putten, 28 april 2006: Coalitieonderhandelingen afgerond

Artikel ‘De Stentor’, 6 mei 2006 Wien van de Brink op de bon voor illegale bomenkap

Artikel ‘De Stentor’, 6 mei 2006: Van de Brink heeft bomen 'per ongeluk' gekapt

Notulen van de vergadering van 8 mei 2006 (Gemeente Putten):Verslag

Artikel ‘De Stentor’, 10 mei 2006: Wethouderskwestie nog niet afgedaan

Artikel ‘De Stentor’, 1 juni 2006: Van de Brink in opspraak door houtkap

Artikel ‘Dagblad van het Noorden; , 6 oktober 2006: Persbericht ANP

Artikel ‘Verzameld Nederlands Nieuws’, 6 oktober 2006: Persbericht ANP

Bekendmakingen (Gemeente Putten) Archief 2005, Archief 2006, Archief 2007

Reglement van orde (Gemeente Putten): Het reglement van orde

Coalitieakkoord GB, CDA & SGP (2006-2010): Coalitieakkoord (Worddocument)

Het bovenstaande artikel hebben wij met toestemming van de auteur, Hans Alderliesten, overgenomen van de website www.putten.net, rubriek Politiek, Bomenkap.

U kunt reageren op dit artikel via het forum van de site www.putten.net.